Hikayeler
22 Şub 2022
By: Olga Borzenkova

Ülke içinde yerinden edilmiş kişilerden, bir kampın onlara ne ifade ettiğini anlatmalarını isteseydik, büyük olasılıkla çeşitli cevaplar duyardık. Bazıları kamp koşullarına, bazıları günlük yaşama, bazıları da orada yaşayan insanların durumuna odaklanırdı. Fakat ‘Kamptaki günlük operasyonlarını kim yönetiyor? Kamp yönetmek nasıl bir şey?’ soruları ilk akla gelenler arasında muhtemelen yer almayacaktır. 

Suriye'nin kuzeybatısında ülke içinde yerinden edilmiş kişilere yönelik çok sayıda kamptan biri öne çıkıyor. Bu kamp sınırlarının ötesinde biliniyor, düzenli olarak yerel medyanın ilgisini çekiyor ve tüm bunlar, Suriye'nin kuzeybatısında birkaç kadın kamp yöneticisinden biri olan Jumany sayesinde gerçekleşiyor. 

“Bana en çok ilham veren şey kadınların liderlik yapabileceğine olan inancım. Bunu içinde bulunduğum zorlu koşullara rağmen çalışarak ispat etmek istiyorum.”

diyor, kampı bir yıldan fazla süredir yöneten Jumany. 

Jumany kolay bir yol seçmedi: Oldukça geleneksel bir toplulukta kamp yöneticisi pozisyonunu almak ve yerel yetkililerin güvenini kazanmak bir kadın için kolay bir iş değil. Ama var olan geleneksel düzene ayak uydurmak Jumany'e hitap eden bir şey değil ve hiçbir zaman da olmadı. 

Halep'te bir okulda öğretmenlik yaparken bile boş zamanlarında bir medikal alanda çalışan bir STK’da kadın sağlığı dersleri veriyordu. Çatışma sırasında İdlib'e taşındıktan sonra Jumany, kadınların tipik olarak liderlik rollerinde görülmediği bir toplulukta yeni bir yaşam kurmak zorunda kaldı. Tüm bunlara rağmen Jumany yılmadı. Bir arkadaşının desteğiyle kadınlar için eğitim kursları ve yine kadınların girişimcilik becerilerini geliştirmek için terzilik kursları düzenledi. Jumany’nin çabaları meyvesini verdi: sadece altı ya da yedi katılımcıyla başladığı kurslar daha sonra 300'den fazla kadının katılımıyla bir destek ağı oluşturdu ve bu ağ daha sonra bir konfeksiyon fabrikasına dönüştü. 

Jumany, IOM Türkiye'nin ortak kuruluşlarından birine katılarak ve eski kamplardan yeni kamplara insanların transferinde gönüllük yaparak insani yardım çalışmalarına devam etti. Zamanla, kamp yöneticisi pozisyonuna başvurmak için gerekli beceri ve güveni kazandı. Jumany işi kabul etmekten gurur duyuyordu ve beraberinde gelen mücadelelerle yüzleşmeye hazırdı. İnsanların kadın liderliği konusundaki fikirlerini değiştirmeye ve toplumdaki kadınlarla ilgili klişeleri yıkmaya hazırdı. 

"Jumany, diğer gönüllülerden farklıydı, her zaman insanlarla konuşur ve sürekli olarak onlara yardım etmeye çalışırdı. Onun liderlik becerilerini hemen fark ettik. Bu, bir kampı yönetmek için ihtiyaç duyulan bir şeydir: Ne zaman biri kapınızı çalıp, 'Bir sorunum var' dese o kişiye 'Sonra takip edeceğim' diyemezsiniz, gidip bir çözüm bulmaya çalışmalısınız. Jumany'nin bunu yapabileceğini biliyorduk." diyor amiri. 

Jumany'nin başarısı bir cesaret ve sıkı çalışmanın öyküsüdür: Jumany her kamp sakinini dinliyor, onların seslerini duyuruyor, sorunlarına çözüm bulmasına yardımcı oluyor ve para topluyor. Jumany, telefonunu 7/24 açık tutuyor. Kamptaki kişilerle sahip olduğu mükemmel ilişkiler Jumany’nin bağlılığını ve özverisini gösteriyor. 

"Başkalarına yardım etmediğimi hayal edemiyorum. Bir insanın sorununa çözüm bulamamak beni üzüyor. Çözüm üretene kadar onu düşünüyorum."

Kamp yöneticisi olmak zor. Jumany'nin yönettiği kamp şu anda farklı yaş ve kültürel geçmişe sahip yaklaşık 1.600 kişiye ev sahipliği yapıyor. Jumany, başarısının ekibinden aldığı destek ve saygıdan geldiğini söylüyor. "Kamp yöneticisi olarak başarılı olmamı veya üstesinden gelmemi kimse beklemiyordu. Ama bu yanlış. Kadınlar liderlik pozisyonlarında olmalı çünkü biz daha pratiğiz, ortak bir dil bulmak bizim için daha kolay ve biz daha yaratıcıyız." Jumany insanların ve meslektaşlarının kamptaki başarıları hakkında konuşmalarından gurur duyduğunu söylüyor. 

Kamp yöneticisinin klasik bir iş günü sabah 8:30'da başlıyor ve 16:30'da bitiyor. Arada dinlenmek için çok az zaman var. Jumany'nin günleri her zaman dolu: Sabah ofise geliyor ve ardından kampa geçiyor, ekibi takip ediyor, idari işler yapıyor ve ortak kuruluşlarla görüşüyor, insanları dinlemek için kampın etrafında bir tur atıyor ve her zaman ofisinin kapısını açık tutuyor. Jumany bizimle bir röportaj gerçekleştirmek için biraz zaman ayırabildiği için şanslıyız, ancak bir saatlik bir konuşmadan sonra görüşmemizi bitirmemiz gerekiyor. Çünkü; Jumany'nin katılması gereken başka bir radyo röportajı daha var, böylece daha fazla kadına değişim için ilham vermeye devam edecek. 

Jumany'ye ilham ve destek kaynaklarını sorduğumuzda hemen yanıtlıyor: "Bana destek olan ailem. Eve geliyorum ve ailemle kaliteli zaman geçiriyorum. Bu beni motive ediyor." Jumany, Farklı yaşlarda dört çocuk annesi. Büyük çocuklar Jumany’e küçük kardeşlerine göz kulak olmasında yardımcı oluyor. Jumany'nin eşi onu cesaretlendiriyor ve o kampta meşgulken evdeki işlerle ilgileniyor. 

Jumany çocukları için bir rol model: onlar da Jumany’nin yaptığı işi seviyor ve aynı zamanda insani yardım çalışanı olmak istiyorlar. Ancak Jumany, her zaman önce yüksek öğrenim görmeleri ve beraberinde gelen sorumluluğa hazır olmaları konusunda onları uyarıyor. Ayrıca onlara dürüstlüğün önemini ve insanların güvenini kazanmanın uzun zaman alabileceğini hatırlatıyor. 

 IOM Türkiye'nin kuzeybatı Suriye'deki insani yardım faaliyetlerinin temel direklerinden biri Kamp Koordinasyonu ve Kamp Yönetimidir (CCCM). IOM, ülke içinde yerinden edilmiş kişilerin ihtiyaçlarına cevap vermek için STK ortaklarının desteğiyle 11 planlı kamp kurdu ve onları yönetiyor. IOM ve uygulayıcı ortakları, barınma, Su, Sanitasyon ve Hijyen (WASH), gıda, sağlık, eğitim ve koruma gibi kritik hizmetlerin koordinasyonunu da destekliyor.